Wat en hoe: drie versies van Copilot – en wat zijn de Copilot agents?

De geïnteresseerde lezer vindt details en referenties in

Een NotebookLM over Copilot edities, Copilot agents en de Copilot studio
notebooklm.google.com/notebook/57613022-60d4-43fa-9fb8-43ce5ba7163b

Drie edities van Copilot: gratis, Microsoft 365 en premium
Copilot Gratis (Free)

• Doel: Ontworpen als een persoonlijke assistent voor alledaags gebruik.
• Toegang: Beschikbaar via Bing, de Edge-browser, de desktop- of mobiele Copilot-app en via copilot.microsoft.com.
• Gegevensbron: Maakt uitsluitend gebruik van realtime webgegevens en heeft geen automatische toegang tot je werk- of persoonlijke bestanden, tenzij je deze handmatig plakt of uploadt.
• Functies: Ideaal voor algemene vragen, het schrijven van e-mails, het samenvatten van teksten en het genereren van afbeeldingen via Designer. Als je bent ingelogd, biedt het ook spraakinteracties en langere gesprekken. De app-versie biedt exclusieve functies zoals Copilot Vision (waarbij de AI mee kan kijken op je scherm) en Talk to Copilot voor vloeiende spraakgesprekken.
• Kosten: Volledig gratis.

Microsoft 365 Copilot (Standaard/Chat)

• Doel: Een AI-assistent voor de werkdag die is ontworpen om de productiviteit binnen je bestaande workflows te verhogen.
• Toegang: Direct geïntegreerd in veelgebruikte Microsoft 365-apps zoals Word, Excel, PowerPoint, Outlook en Teams.
  Opgelet: de Copilot knop verdwijnt uit Word, Excel, Powerpoint en Outlook voor M365 omgevingen met 2000+ gebruikers. Meer gegevens hier.
• Gegevensbron: Combineert webgegevens met bestanden die je specifiek hebt geopend of geüpload. Het heeft in deze versie geen automatische toegang tot interne bedrijfsgegevens of je bredere Microsoft Graph-netwerk (zoals algemene SharePoint-bestanden of eerdere vergaderingen).
• Functies: Biedt een beveiligde zakelijke chatomgeving waarbij bedrijfsgegevens beschermd blijven. Het beschikt over een beperkte “Global History & Memory”, waardoor het context tussen bepaalde apps kan onthouden, zodat je een gesprek naadloos kunt voortzetten in een andere app. Je krijgt toegang tot een beperkt aantal basisagenten, zoals de Prompt en Idea Coach.
• Kosten: Geleidelijk uitgerold en inbegrepen zonder extra kosten voor veel Microsoft 365-abonnees.
  Opgelet: de Copilot knop verdwijnt vanaf 14/5/26 uit de Office applicaties (Word, Excel, Powerpoint, Onenote) voor M365 omgevingen met 2000+ gebruikers. Meer details hier.

Microsoft 365 Copilot Premium (of Microsoft 365 Premium voor consumenten)

• Doel: Functioneert als een strategische AI-partner met krachtige functionaliteiten voor complexe data-analyse, diepe integratie en geavanceerde automatisering.
• Toegang: Volledige, geavanceerde integratie in alle Microsoft 365-apps.
• Gegevensbron: Combineert webgegevens met volledige toegang tot je Microsoft Graph-gegevens. Hierdoor kan de AI redeneren over je e-mails, agenda’s, chats, contactpersonen en SharePoint-bestanden om contextrijke en gepersonaliseerde antwoorden te geven.
• Functies: Ontgrendelt de volledige suite van gespecialiseerde AI-agenten, zoals de Researcher, Analyst, Writing Coach en Photos Agent. In Excel kan deze versie complexe datasets begrijpen en zelfs Python-scripts uitvoeren voor diepgaande data-analyse en visualisaties. Gebruikers profiteren daarnaast van de allerhoogste gebruikslimieten, voorrang bij AI-verwerking (snellere reactietijden) en exclusieve experimentele functies.
• Kosten: Voor zakelijke licenties kost dit $30 per gebruiker per maand. Voor individuen en families heeft Microsoft de oude “Copilot Pro” vervangen door Microsoft 365 Premium voor $19,99 per maand. Deze consumentenversie bundelt de Premium AI-functies met 1 TB cloudopslag per persoon en geavanceerde Defender-beveiliging.

Wat zijn Copilot agents?
Copilot-agenten zijn AI-assistenten (of expertsystemen) die de mogelijkheden van AI-tools uitbreiden en speciaal zijn ontworpen voor specifieke zakelijke scenario’s, taken of doeleinden. Ze stellen gebruikers in staat om met op maat gemaakte assistenten te werken die taken kunnen uitvoeren binnen vooraf ingestelde specificaties.Wat kunnen Copilot-agenten doen?

• Informatie ophalen en vragen beantwoorden: Agenten kunnen relevante contextuele informatie verzamelen en vragen beantwoorden door gegevens uit specifieke bronnen te zoeken en samen te vatten.
• Acties uitvoeren en automatiseren: Ze kunnen namens de gebruiker handelen via gekoppelde tools en API’s, workflows automatiseren en repetitieve taken vervangen.
• Autonoom werken: Geavanceerdere agenten kunnen processen zelfstandig beheren, dynamisch leren, plannen en taken over meerdere applicaties heen uitvoeren.

Verschillende soorten agenten:

• Vooraf gebouwde agenten (Pre-built agents): Dit zijn agenten die al door Microsoft of externe app-ontwikkelaars zijn gemaakt. Voorbeelden van Microsoft zijn de Career Coach, Researcher en Analyst. Een voorbeeld van een externe agent is de Canva-agent, waarmee je direct in Copilot ontwerpen kunt maken.
• SharePoint-agenten: Op SharePoint-sites vind je “kant-en-klare” (ready-made) agenten die automatisch zijn gekoppeld aan de inhoud van die specifieke site of documentbibliotheek. Gebruikers met bewerkingsrechten kunnen hier ook eigen agenten bouwen die informatie uit bredere bedrijfsbronnen combineren.
• Zelfgebouwde (declaratieve) agenten: Via tools zoals de Copilot Agent Builder of Microsoft Copilot Studio kan iedereen zonder programmeerervaring eigen agenten bouwen voor hun organisatie.

Uit welke onderdelen bestaat een zelfgebouwde agent? Wanneer je een declaratieve agent bouwt, pas je deze aan door middel van verschillende componenten:

• Instructies (Instructions): De kerngedragslijnen die bepalen hoe de agent zich moet gedragen, welke taken hij mag uitvoeren en welke regels hij moet volgen.
• Kennisbronnen (Knowledge sources): De specifieke data die de agent mag gebruiken om antwoorden te genereren. Dit kunnen openbare websites zijn, maar ook interne bedrijfsgegevens zoals geüploade documenten, SharePoint-sites, e-mails of Teams-chats.
• Mogelijkheden (Capabilities) en Acties (Actions): Extra AI-vaardigheden (zoals een Code Interpreter of Image Generator) en API-plugins (zoals Copilot- of Power Platform-connectors) waarmee de agent informatie uit externe systemen kan halen of daar wijzigingen in kan aanbrengen.
• Gespreksstarters (Conversation starters): Voorbeeldvragen (prompts) die aan gebruikers worden getoond om hen op weg te helpen met wat ze aan de agent kunnen vragen.

Hoe kan ik Copilot Studio gebruiken? (een handlediing)
Hier is een stapsgewijze handleiding om je eigen AI-agent (of chatbot) te maken met behulp van Microsoft Copilot Studio.Stap 1: Toegang krijgen en een agent aanmaken Je kunt Copilot Studio bereiken via de webbrowser op copilotstudio.microsoft.com of door de Copilot Studio-app te installeren binnen Microsoft Teams. Start met het maken van een nieuwe agent door op de knop ‘Nieuwe agent maken’ te klikken. Je hebt hier twee opties:

• Via natuurlijke taal (AI-assistent): Je kunt in je eigen woorden beschrijven wat je agent moet doen (bijv. “Help gebruikers leren hoe ze Copilot Studio kunnen gebruiken”). De AI zal vervolgens automatisch een naam, beschrijving en basisinstructies voor je genereren.
• Vanaf nul beginnen (From blank): Je kunt er ook voor kiezen om met een leeg sjabloon te beginnen, waarbij je alles zelf handmatig invult.

Stap 2: De instructies en instellingen definiëren Geef je agent een duidelijke naam en beschrijving. Het belangrijkste is het invullen van de instructies. Hierin bepaal je de rol, de regels en het gedrag van de AI. Gebruik technieken voor prompt-engineering om de agent een specifieke rol te geven (zoals: “Je bent een HR-directeur met 30 jaar ervaring”) en geef specifieke beperkingen mee, zoals: “Raad niet; controleer meerdere bronnen om nauwkeurigheid te garanderen. Als je het antwoord niet weet, verwijs de gebruiker dan naar de HR-afdeling”.Stap 3: Kennisbronnen (Knowledge Sources) koppelen Om ervoor te zorgen dat je agent betrouwbare en bedrijfsspecifieke antwoorden geeft, koppel je deze aan externe kennisbronnen.

• Je kunt openbare websites toevoegen, of interne documenten koppelen via OneDrive, SharePoint of Dataverse.
• Let op de privacy en rechten: Als je bestanden uit je OneDrive of SharePoint koppelt, werkt dit bij het delen van de agent alleen voor teamleden die ook daadwerkelijk toegangsrechten tot die bestanden hebben. Als alternatief kun je bestanden rechtstreeks vanaf je computer uploaden; deze worden in de agent gebundeld en zijn toegankelijk voor iedereen die de agent gebruikt.

Stap 4: Specifieke gespreksroutes sturen met ‘Topics’ (Onderwerpen) Voor voorspelbare scenario’s kun je in Copilot Studio zogenaamde Topics (onderwerpen) instellen.

• Je definieert “trigger-zinnen” zoals “Ik heb informatie over verlof nodig”.
• Zodra de gebruiker een van deze zinnen typt, volgt de agent een vaste gespreksboom. Zo kun je de agent meerkeuzevragen laten stellen (bijv. “Zoek je informatie over betaald verlof of nationale feestdagen?”) en op basis van het antwoord specifieke acties laten uitvoeren of doorverwijzen. Voor complexere vragen kan de agent via een Power Automate-flow zelfs direct een bericht sturen naar een expert in een specifiek Teams-kanaal.

Stap 5: Testen en optimaliseren Tijdens het bouwen zie je aan de rechterkant van je scherm een testvenster. Het is cruciaal om je agent hierin in real-time te testen.

• Stel verschillende vragen of “edge-case” scenario’s om te zien hoe de agent reageert.
• Als de agent onjuiste antwoorden geeft of een verkeerde toon aanslaat, pas dan direct je instructies of kennisbronnen aan en start een nieuwe testsessie.

Stap 6: Publiceren en distribueren Wanneer de agent goed functioneert, klik je bovenaan de pagina op Publiceren (Publish). Vervolgens kun je kiezen via welke kanalen (channels) de agent beschikbaar wordt.

• Je kunt de agent uitrollen naar de Microsoft 365 Copilot omgeving of direct toevoegen aan Microsoft Teams als persoonlijke app of in een specifiek team.
• Wil je de agent beschikbaar maken voor de hele organisatie in de app store van Teams (in de sectie “Gebouwd voor jouw organisatie”), dan is vaak goedkeuring van een IT-beheerder vereist.
• Daarnaast kun je een agent (als je dit toestaat in de authenticatie-instellingen) via een link delen als een openbare demo-website, hoewel dit voor gevoelige bedrijfsinformatie wordt afgeraden.

Educatieve toepassingen
Copilot en op maat gemaakte Copilot-agenten bieden uiteenlopende educatieve toepassingen voor docenten, studenten en onderwijsondersteunend personeel. Door deze AI in te zetten voor routinematige of complexe taken, kunnen onderwijsinstellingen efficiënter werken en gepersonaliseerd leren beter faciliteren.Toepassingen voor docenten en onderwijsassistenten

• Materiaalcreatie (Teach-functie): Docenten kunnen AI-tools gebruiken om efficiënt lesplannen, quizzen en beoordelingsrubrieken (rubrics) op te stellen. Bestaand lesmateriaal kan snel worden aangepast qua taalniveau, lengte, moeilijkheidsgraad of afstemming op specifieke onderwijsstandaarden.
• Gedifferentieerd leren: Zowel docenten als (speciaal) onderwijsassistenten gebruiken de AI om lesplannen en teksten aan te passen aan de behoeften van individuele leerlingen. Zo kan Copilot een bestaande tekst herschrijven voor een leerling met leesproblemen en hier direct een woordenlijst en op maat gemaakte begripsvragen aan toevoegen.
• Oudergesprekken voorbereiden: Omdat het verzamelen van data voor oudergesprekken tijdrovend is, helpt Copilot in apps zoals PowerPoint bij het razendsnel genereren van presentaties of overzichten die de voortgang van de individuele leerling samenvatten.

Toepassingen voor studenten

• Study and Learn Agent: Deze geavanceerde AI-agent is speciaal ontworpen om studenten adaptieve leerervaringen te bieden, gestoeld op de wetenschap van het leren. De agent focust op kritisch denken en laat studenten oefenen met lesstof via interactieve methodes, zoals flashcards, invuloefeningen, combinatiespellen en gepersonaliseerde quizzen.
• 24/7 ondersteuning en feedback: Een agent kan complexe onderwerpen vereenvoudigen, studenten initiële feedback geven op hun werk of helpen bij het starten van een opdracht wanneer een docent niet direct beschikbaar is.
• Carrièrevoorbereiding: Onderwijsinstellingen ontwikkelen zelf specifieke agenten voor oudere studenten, waaronder tools die cv’s en vacatureomschrijvingen analyseren om de stap naar de arbeidsmarkt soepeler te laten verlopen.

Toepassingen voor schoolleiders, administratie en IT

• Zelfgebouwde campus-agenten: Net zoals bedrijven eigen Copilot-agenten kunnen bouwen in Copilot Studio, doen scholen dit ook. Universiteiten en scholen hebben al succesvolle agenten gebouwd voor IT-helpdesks, het automatiseren van contractbeheer, het creëren van interactieve studentenhandboeken en zelfs geavanceerde accreditatiesystemen.
• Beleid en efficiëntie: Schoolleiders zetten Copilot in voor het opstellen van beleidsstukken of nieuwsbrieven, het analyseren van complexe rapportages over inschrijvingstrends, en het stroomlijnen van bestuursvergaderingen. Met Copilot in Excel kunnen zij daarnaast snel en diepgaand inzicht krijgen in budgetten en uitgaven.
• IT-onboarding: Bij de introductie van nieuwe technologie of beleidsregels gebruiken IT-teams de AI om inwerkplannen, trainingsgidsen en stap-voor-stap implementatieplannen te schrijven.

De grootste impact: Tijdsbesparing Het overkoepelende voordeel van deze AI-toepassingen is dat het de werkdruk enorm verlaagt. Uit rapportages blijkt dat docenten en medewerkers aanzienlijk veel tijd besparen op administratie en planning—variërend van 1 tot wel meer dan 9 uur per week. Deze tijd kunnen zij vervolgens direct investeren in hun kerntaak: het begeleiden van studenten en het verbeteren van de onderwijskwaliteit.

<de referenties zitten in de NotebookLM>